Strona główna / Badania naukowe / Badania psychofizjologiczne w służbach – rozporządzenia
Badania psychofizjologiczne w służbach – rozporządzenia
Akty prawne: rozporządzenia wykonawcze do ustaw o Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Krajowej Administracji Skarbowej, ABW i AW, o CBA oraz o służbie funkcjonariuszy SKW i SWW – w zakresie badań psychofizjologicznych, czyli badań wariograficznych (poligraficznych).
Dziennik Ustaw: Policja – Dz.U. 2025 poz. 248 oraz Dz.U. 2022 poz. 1832 (zm. Dz.U. 2026 poz. 1174); Straż Graniczna – Dz.U. 2025 poz. 79; SOP – Dz.U. 2018 poz. 794; Służba Celno-Skarbowa – Dz.U. 2022 poz. 379 (t.j.) i Dz.U. 2021 poz. 1943; ABW – Dz.U. 2014 poz. 61 (t.j.) z późn. zm.; AW – Dz.U. 2021 poz. 1370 (t.j.); CBA – Dz.U. 2006 nr 133 poz. 936; SKW – Dz.U. 2006 nr 137 poz. 978 z późn. zm.; SWW – Dz.U. 2017 poz. 2140.
Stan prawny: na 14.10.2026. Dla każdego rozporządzenia sprawdzono w ISAP status „obowiązujący” i wszystkie akty zmieniające. Przepisy rozporządzenia z 2022 r. dla Policji podano z uwzględnieniem zmian z Dz.U. 2026 poz. 1174 (w mocy od 19.09.2026).
Status prawny: Teksty aktów – źródło: ISAP; akty prawne nie podlegają ochronie prawnoautorskiej (art. 4 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).
Opracowanie i komentarz: Instytut Badań Wariograficznych. Komentarz nie jest częścią aktów prawnych i nie stanowi porady prawnej.
Najważniejsze w skrócie
Ustawy przesądzają, kogo można poddać badaniu psychofizjologicznemu. O tym, jak badanie przebiega, decydują rozporządzenia: kto je przeprowadza, jak wyraża się zgodę, jakich pytań nie wolno zadawać i co dzieje się z wynikiem. Przepisy ustaw – zob. Badania psychofizjologiczne w służbach – przepisy ustaw.
- Zgoda na piśmie – wymagają jej przepisy dla Policji (kandydaci), Straży Granicznej, SOP i Służby Celno-Skarbowej. Badany może zrezygnować w trakcie badania.
- Zakazane pytania – o religię, poglądy polityczne i życie seksualne (Policja, SG, SOP, SCS). W SG także o przynależność do związków zawodowych i światopogląd.
- Nagrywanie obrazu i dźwięku – przewidziane w Policji, SG i SOP; w SCS fakultatywne.
- Ważność wyniku – 12 miesięcy (Policja, SG). Wynik niejednoznaczny pozwala raz powtórzyć lub kontynuować badanie.
- Skutek odmowy lub rezygnacji – odstąpienie od postępowania kwalifikacyjnego. W Policji kandydat może ponowić próbę po 6 miesiącach.
Policja – kandydaci do służby (Dz.U. 2025 poz. 248)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 lutego 2025 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w Policji (Dz.U. 2025 poz. 248, ISAP), wydane na podstawie art. 25 ust. 23 ustawy o Policji. Zastąpiło rozporządzenie z 22 marca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 606, w ISAP: „uznany za uchylony”).
§ 10 ust. 2 – cel badania
§ 10. […]
2. W trakcie etapu postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 25 ust. 8 ustawy, dokonuje się ustaleń dotyczących:
1) potwierdzenia prawdziwości danych uzyskanych od kandydata w toku postępowania kwalifikacyjnego;
2) zachowań, które stanowią przeciwwskazania do pełnienia służby w Policji.
[…]
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 42 – zarządzenie badania
§ 42. 1. Badanie psychofizjologiczne, o którym mowa w art. 25 ust. 8 ustawy, obejmuje rejestrowanie specyficznych zmian reakcji fizjologicznych występujących u kandydata z wykorzystaniem poligrafu w trakcie zadawania pytań.
2. Badanie psychofizjologiczne zarządza odpowiednio Komendant CBŚP, BSWP, CBZC albo Dyrektor CLKP.
3. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza się na wniosek Komendanta CBŚP, BSWP, CBZC albo Dyrektora CLKP.
4. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera:
1) imię i nazwisko kandydata;
2) numer identyfikacyjny kandydata;
3) wskazanie jednostki organizacyjnej Policji, która prowadzi postępowanie kwalifikacyjne;
4) podpis osoby zarządzającej badanie psychofizjologiczne.
5. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, załącza się kopię w postaci papierowej części A i B kwestionariusza osobowego kandydata do służby w Policji.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 43 – kto i gdzie przeprowadza badanie
§ 43. 1. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza komórka organizacyjna właściwa do spraw badań poligraficznych CLKP oraz laboratorium kryminalistyczne komendy wojewódzkiej albo Komendy Stołecznej Policji.
2. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza osoba, która posiada świadectwo z zakresu badań poligraficznych wydane przez Dyrektora CLKP oraz została przeszkolona w zakresie badań psychofizjologicznych.
3. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza się indywidualnie w pomieszczeniach wyposażonych w specjalistyczny sprzęt badawczy oraz zapewniających warunki prawidłowego przebiegu tego badania.
4. W trakcie przeprowadzania badania psychofizjologicznego jest obecna osoba, o której mowa w ust. 2, oraz kandydat, a także może być obecna osoba odbywająca przeszkolenie w zakresie prowadzenia badań psychofizjologicznych.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 44 – pisemna zgoda kandydata
§ 44. 1. Badanie psychofizjologiczne rozpoczyna się od zapoznania kandydata z celem, zakresem i sposobem przeprowadzania tego badania oraz przyjęcia od kandydata pisemnego oświadczenia o wyrażeniu zgody na to badanie.
2. Pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie badania psychofizjologicznego zawiera:
1) imię i nazwisko kandydata;
2) numer identyfikacyjny kandydata;
3) nazwę jednostki organizacyjnej Policji, o przyjęcie do której ubiega się kandydat;
4) określenie miejscowości i daty złożenia oświadczenia;
5) oświadczenie, że został poinformowany o rejestrowaniu obrazu i dźwięku w trakcie przeprowadzania badania psychofizjologicznego;
6) oświadczenie o przysługującym mu prawie do niewyrażenia zgody na przeprowadzenie badania psychofizjologicznego;
7) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie badania psychofizjologicznego;
8) oświadczenie, że w dniu przeprowadzania badania psychofizjologicznego znajduje się w kondycji psychofizycznej pozwalającej na udział w tym badaniu;
9) czytelny podpis kandydata.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 45 – przebieg badania i opinia
§ 45. 1. Badanie psychofizjologiczne przebiega w następujących kolejno po sobie etapach:
1) wypełnienie przez kandydata kwestionariusza:
a) ogólnego,
b) szczegółowego;
2) omówienie z kandydatem przez przeprowadzającego badanie wypełnionych kwestionariuszy, o których mowa w pkt 1;
3) przeprowadzenie testu próbnego oraz testów zasadniczych;
4) analiza wyników uzyskanych w trakcie badania dokonywana przez przeprowadzającego badanie;
5) sporządzenie opinii w zakresie ustaleń, o których mowa w § 10 ust. 2.
2. Liczba i rodzaj testów zasadniczych oraz zastosowane w nich pytania są uzależnione od celu badawczego, informacji zawartych w kwestionariuszach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i uzyskanych w trakcie badania psychofizjologicznego oraz od reakcji kandydata na pytania testowe.
3. W przypadku gdy kandydat po przeprowadzeniu testów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie uzyskał pozytywnego lub negatywnego wyniku badania psychofizjologicznego w terminie do 50 dni od daty przeprowadzenia testów, badanie to może być jednokrotnie kontynuowane i kończy się wydaniem opinii. Osoba, o której mowa w § 43 ust. 2, wyznacza dodatkowy termin badania.
4. Opinia z badania psychofizjologicznego kandydata zawiera:
1) imię i nazwisko kandydata;
2) numer identyfikacyjny kandydata;
3) nazwę jednostki organizacyjnej Policji, o przyjęcie do której ubiega się kandydat;
4) określenie miejscowości i daty wydania opinii;
5) liczbę dziennika nadaną w jednostce organizacyjnej Policji, w której przeprowadzono badanie psychofizjologiczne;
6) datę przeprowadzenia badania psychofizjologicznego;
7) nazwę komórki organizacyjnej, w której przeprowadzono badanie psychofizjologiczne;
8) informacje uzyskane od kandydata w trakcie badania psychofizjologicznego;
9) informację o rodzaju zastosowanych testów oraz pytania krytyczne;
10) wyniki uzyskane przez kandydata w poszczególnych testach;
11) wynik badania psychofizjologicznego;
12) czytelny podpis osoby przeprowadzającej badanie.
5. Opinia z badania psychofizjologicznego zachowuje ważność przez 12 miesięcy od dnia jej sporządzenia.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 46 – kwestionariusze, zakazane pytania, rezygnacja
§ 46. 1. Kwestionariusz, o którym mowa w § 45 ust. 1 pkt 1:
1) lit. a – zawiera:
a) imię i nazwisko kandydata,
b) numer identyfikacyjny kandydata,
c) nazwę jednostki organizacyjnej Policji, do której kandydat ubiega się o przyjęcie,
d) określenie miejscowości i daty jego wypełnienia,
e) informacje o stanie zdrowia kandydata, jego kondycji fizycznej i psychicznej w dniu badania psychofizjologicznego oraz informacje o zażywanych lekach,
f) informacje o spożyciu alkoholu lub przyjęciu innych substancji psychoaktywnych, w tym produktów leczniczych zawierających te substancje lub środków odurzających, wpływających na sprawność psychiczną w okresie 24 godzin przed przystąpieniem do badania psychofizjologicznego,
g) datę i czytelny podpis kandydata,
h) uwagi osoby przeprowadzającej badanie psychofizjologiczne,
i) czytelny podpis osoby przeprowadzającej badanie psychofizjologiczne;
2) lit. b – zawiera:
a) informacje, o których mowa w pkt 1 lit. a–d,
b) instrukcję dla kandydata dotyczącą sposobu wypełnienia tego kwestionariusza,
c) pytania służące dokonaniu ustaleń, o których mowa w § 10 ust. 2.
2. W testach, o których mowa w § 45 ust. 1 pkt 3, nie zadaje się pytań dotyczących religii, preferencji seksualnych i poglądów politycznych.
3. W trakcie etapów badania psychofizjologicznego, o których mowa w § 45 ust. 1 pkt 1–3 oraz ust. 3, kandydatowi przysługuje prawo rezygnacji z badania.
4. Rezygnację z badania, o której mowa w ust. 3, przeprowadzający badanie psychofizjologiczne dokumentuje w formie pisemnej.
5. Badania psychofizjologicznego nie przeprowadza się, a rozpoczęte badanie można przerwać w przypadku:
1) złej kondycji psychofizycznej kandydata;
2) wystąpienia czynników zewnętrznych uniemożliwiających przeprowadzenie tego badania;
3) niewyrażenia przez kandydata zgody na udział w badaniu;
4) braku możliwości ustalenia tożsamości osoby badanej;
5) zgłoszenia się kandydata:
a) w stanie wskazującym na spożycie alkoholu lub przyjęcie innych substancji psychoaktywnych, w tym produktów leczniczych zawierających te substancje lub środków odurzających wpływających na jego sprawność psychiczną,
b) w innym terminie, niż został wyznaczony.
6. W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 1, 2, 4 i pkt 5 lit. b, osoba przeprowadzająca badanie wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia badania.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 47 – nagrywanie badania
§ 47. 1. W trakcie badania psychofizjologicznego osoba przeprowadzająca to badanie rejestruje jego przebieg za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk – w celu dokonania ustaleń, o których mowa w § 10 ust. 2.
2. Zapis rejestracji obrazu i dźwięku z badania psychofizjologicznego udostępnia się w komórce organizacyjnej, która przeprowadziła to badanie, osobie przeprowadzającej to badanie oraz zarządzającemu jego przeprowadzenie.
3. Zapis rejestracji obrazu i dźwięku z badania psychofizjologicznego jest przechowywany w komórce organizacyjnej właściwej do spraw badań poligraficznych CLKP oraz laboratorium kryminalistycznym komendy wojewódzkiej albo Komendy Stołecznej Policji przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy od dnia sporządzenia opinii z tego badania.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 48 – kto poznaje wynik
§ 48. Z wynikami badania psychofizjologicznego i informacjami zawartymi w opinii z tego badania oraz kwestionariuszach, o których mowa w § 45 ust. 1 pkt 1, zapoznaje się zarządzający badanie, o którym mowa w § 42 ust. 2.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
§ 59 ust. 1 pkt 1 lit. e i pkt 3 – ponowne przystąpienie do postępowania
§ 59. 1. W przypadku odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego z powodu:
1) uzyskania przez kandydata negatywnego wyniku z:
a) testu sprawności fizycznej – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 14 dni kalendarzowych od dnia odstąpienia od jego prowadzenia,
b) rozmowy kwalifikacyjnej – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 14 dni kalendarzowych od dnia odstąpienia od jej prowadzenia,
c) badania psychologicznego – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 4 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia, z tym że badanie psychologiczne przeprowadza się nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia przystąpienia do tego badania,
d) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 4 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia,
e) badania psychofizjologicznego – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia,
f) postępowania sprawdzającego – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia odstąpienia od jego prowadzenia;
[…]
3) rezygnacji przez kandydata z badania psychofizjologicznego, o której mowa w § 46 ust. 3 – może on ponownie przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia rezygnacji z tego badania.
[…]
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 248
Komentarz. Kandydat sam decyduje, czy podda się badaniu. Przed badaniem składa pisemne oświadczenie, że zna swoje prawo do odmowy (§ 44 ust. 2 pkt 6). Może zrezygnować na etapie kwestionariuszy, rozmowy i testów (§ 46 ust. 3). Rezygnacja ma jednak skutek – kandydat może ponowić rekrutację dopiero po 6 miesiącach (§ 59 ust. 1 pkt 3). Badanie służy weryfikacji danych podanych przez kandydata i ustaleniu zachowań, które wykluczają służbę (§ 10 ust. 2). Nie służy ustaleniu, czy kandydat popełnił przestępstwo. Zakaz pytań o religię, preferencje seksualne i poglądy polityczne zawiera obecnie § 46 ust. 2. W poprzednim rozporządzeniu z 2023 r. był to § 45 ust. 2.
Policja – policjanci (Dz.U. 2022 poz. 1832)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 2022 r. w sprawie trybu i warunków określania predyspozycji policjantów do służby na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych Policji (Dz.U. 2022 poz. 1832, ISAP), zmienione rozporządzeniem z 27 sierpnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1174, ISAP). Wydane na podstawie art. 35a ust. 5 ustawy o Policji.
§ 6 ust. 2–3 – usprawiedliwiona nieobecność lub odmowa w danym terminie
§ 6. […]
2. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności badanego na teście lub badaniu, lub uzasadnionej odmowy poddania się im w ustalonym terminie wnioskodawca jednokrotnie ustala dodatkowy termin testu lub badania i informuje o nim badanego.
3. Nieobecność badanego na teście lub badaniu lub odmowa poddania się testowi lub badaniu w ustalonym terminie jest uzasadniona w przypadku:
1) złego samopoczucia lub występowania objawów związanych ze stanami chorobowymi, lub
2) przemęczenia, lub
3) sytuacji losowej.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 1832
§ 7 ust. 1 pkt 1 – kto przeprowadza badanie
§ 7. 1. Test lub badania przeprowadzają:
1) badanie psychofizjologiczne – komórka organizacyjna właściwa do spraw badań poligraficznych CLKP oraz laboratoria kryminalistyczne KWP i KSP;
[…]
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 1832
§ 8 ust. 2 – poinformowanie badanego
§ 8. […]
2. Test lub badanie rozpoczyna się od zapoznania badanego z celem, zakresem i ze sposobem ich przeprowadzenia.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 1832
§ 9 – przebieg badania psychofizjologicznego
§ 9. 1. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza osoba, która posiada zaświadczenie potwierdzające prawo przeprowadzania tych badań oraz przeprowadziła co najmniej 70 badań psychofizjologicznych i sporządziła na ich podstawie opinie końcowe pod nadzorem osoby szkolącej.
2. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza się indywidualnie w pomieszczeniach wyposażonych w specjalistyczny sprzęt badawczy oraz zapewniających warunki prawidłowego przebiegu tego badania.
3. W trakcie przeprowadzania badania psychofizjologicznego są obecni osoba, o której mowa w ust. 1, oraz badany, a także może być obecna osoba odbywająca przeszkolenie w zakresie prowadzenia badań psychofizjologicznych.
4. Badanie psychofizjologiczne obejmuje rejestrowanie z wykorzystaniem poligrafu specyficznych zmian reakcji fizjologicznych występujących u badanego w trakcie zadawania pytań podczas badania i służy do ustalenia:
1) lojalności w służbie w Policji;
2) czerpania nieuprawnionej korzyści w związku z dotychczasową służbą w Policji;
3) występowania zachowań niepożądanych w służbie w Policji.
5. Badanie psychofizjologiczne przebiega w następujących kolejno po sobie etapach:
1) wypełnienie przez badanego kwestionariusza:
a) ogólnego,
b) szczegółowego;
2) omówienie przez osobę przeprowadzającą badanie, o której mowa w ust. 1, z badanym wypełnionych kwestionariuszy, o których mowa w pkt 1;
3) przeprowadzenie testu próbnego oraz testów zasadniczych; liczba i rodzaj testów zasadniczych oraz zastosowane w nich pytania są uzależnione od celu badawczego, informacji uzyskanych w trakcie badania psychofizjologicznego i informacji zawartych w kwestionariuszach, o których mowa w pkt 1, oraz od reakcji badanego na pytania testowe;
4) analiza przez osobę przeprowadzającą badanie, o której mowa w ust. 1, wyników uzyskanych w trakcie badania;
5) sporządzenie opinii końcowej z badania, o której mowa w § 13.
6. Kwestionariusz, o którym mowa w ust. 5 pkt 1:
1) lit. a – zawiera:
a) stopień policyjny, imię i nazwisko badanego,
b) numer identyfikacyjny badanego,
c) stanowisko służbowe zajmowane przez badanego oraz nazwę komórki i jednostki organizacyjnej Policji, w której badany zajmuje to stanowisko,
d) stanowisko służbowe, o które ubiega się badany, oraz nazwę komórki i jednostki organizacyjnej Policji, w której to stanowisko występuje,
e) informacje o stanie zdrowia badanego oraz jego kondycji psychofizycznej w dniu badania psychofizjologicznego,
f) informacje inne niż wymienione w lit. a–e niezbędne do przeprowadzenia badania psychofizjologicznego,
g) datę i czytelny podpis badanego;
2) lit. b – zawiera:
a) informacje, o których mowa w pkt 1 lit. a–d,
b) instrukcję dla badanego dotyczącą sposobu wypełnienia tego kwestionariusza,
c) pytania służące osiągnięciu celów, o których mowa w ust. 4,
d) uwagi osoby przeprowadzającej badanie psychofizjologiczne,
e) datę i czytelny podpis badanego.
7. W trakcie badania psychofizjologicznego nie zadaje się pytań dotyczących religii oraz preferencji seksualnych i poglądów politycznych.
8. W trakcie etapów badania psychofizjologicznego, o których mowa w ust. 5 pkt 1–3, badanemu przysługuje prawo rezygnacji z badania.
9. Rezygnację z badania psychofizjologicznego, o której mowa w ust. 8, osoba przeprowadzająca badanie, o której mowa w ust. 1, dokumentuje w formie pisemnej.
10. Przebieg badania psychofizjologicznego jest zapisywany za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 1832
§ 10 – wynik niejednoznaczny, nieprzeprowadzenie badania
§ 10. 1. Jeżeli wynik przeprowadzonego badania psychofizjologicznego jest niejednoznaczny i nie ma możliwości sporządzenia na jego podstawie opinii, o której mowa w § 13, badanie może być jednokrotnie kontynuowane na podstawie tego samego wniosku, w terminie nieprzekraczającym 40 dni od daty przeprowadzenia badania.
2. Badania psychofizjologicznego nie przeprowadza się, a rozpoczęte można przerwać, w przypadku:
1) gdy stan psychofizyczny badanego w ocenie osoby przeprowadzającej badanie, o której mowa w § 9 ust. 1, uniemożliwia prowadzenie badania;
2) wystąpienia czynników zewnętrznych uniemożliwiających przeprowadzenie badania.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 1832
§ 13 – wynik i jego ważność (brzmienie od 19.09.2026)
§ 13. 1. Wynik testu lub badania dotyczy stanowiska służbowego lub komórki organizacyjnej wskazanych we wniosku i zawiera:
1) w przypadku badania psychofizjologicznego – informację o przebiegu badania, zarejestrowanych zmianach, o których mowa w § 9 ust. 4, lub o ich braku oraz wnioski z tego badania;
2) w przypadku badania psychologicznego – ocenę predyspozycji intelektualnych i osobowościowych badanego do objęcia lub zajmowania stanowiska służbowego albo do podjęcia lub dalszego pełnienia służby w komórce organizacyjnej, wynikającą z porównania ocenionych predyspozycji z profilem wymagań;
3) w przypadku testu – wyniki prób składających się na test oraz ogólną ocenę spełnienia kryteriów przyjętych na stanowisku służbowym albo dla komórki organizacyjnej.
2. Wynik testu lub badania zachowuje ważność przez:
1) 12 miesięcy od dnia przeprowadzenia:
a) testu lub badania psychofizjologicznego,
b) badania psychologicznego, w przypadku gdy predyspozycje intelektualne i osobowościowe badanego spełniają kryteria określone w profilu wymagań;
2) 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia badania psychologicznego, w przypadku gdy predyspozycje intelektualne i osobowościowe badanego nie spełniają kryteriów określonych w profilu wymagań.
3. W przypadku uzyskania negatywnego wyniku z testu badany może przystąpić do niego ponownie, jednak niewcześniej niż po upływie 14 dni od dnia jego przeprowadzenia.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2026 poz. 1174, § 1 pkt 5 (nowe brzmienie § 13 rozporządzenia z 2022 r.)
§ 14 – opinia końcowa i wgląd badanego
§ 14. 1. Wynik testu lub badania stanowi podstawę do sporządzenia opinii końcowej z testu lub badania, która zawiera:
1) stopień policyjny, imię i nazwisko badanego;
2) numer identyfikacyjny badanego;
3) stanowisko służbowe lub komórkę organizacyjną, których badanie dotyczyło, oraz nazwę komórki i jednostki organizacyjnej Policji, w której to stanowisko lub komórka występuje;
4) wynik testu lub badań, a w przypadku badania psychofizjologicznego również informację o jego przebiegu;
5) podpisy osób przeprowadzających test albo pieczęcie i podpisy osób przeprowadzających badanie.
2. Opinię sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden przesyła się wnioskodawcy, a drugi włącza się do dokumentacji z testu lub badań. Na kopercie, w której przesyła się wnioskodawcy opinię, pod adresem wnioskodawcy umieszcza się napis „w sekretariacie nie otwierać”.
3. Wnioskodawca na wniosek badanego udostępnia mu opinię do wglądu. Miejsce i termin udostępnienia opinii wnioskodawca określa w uzgodnieniu z badanym.
4. Wnioskodawca zapoznaje się z opinią przed podjęciem decyzji o przyjęciu do służby lub o dalszym pełnieniu służby przez policjanta na określonym stanowisku lub w określonej komórce organizacyjnej.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 1832; wprowadzenie do wyliczenia w ust. 1 w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 1174
Komentarz. Badanie policjantów służy ustaleniu lojalności, czerpania nieuprawnionych korzyści i zachowań niepożądanych w służbie (§ 9 ust. 4). Wykaz stanowisk i komórek zawiera załącznik nr 1. Badanie psychofizjologiczne przewidziano m.in. dla CBŚP, BSWP, CBZC, CLKP, komórek analizy kryminalnej, werbunków, kontroli i audytu, ruchu drogowego, techniki operacyjnej, zwalczania przestępczości gospodarczej i korupcji oraz dla kierowników jednostek i komórek. W odróżnieniu od przepisów dla kandydatów rozporządzenie nie przewiduje odrębnego formularza zgody. Policjant ma jednak prawo zrezygnować z badania (§ 9 ust. 8) i może na wniosek zapoznać się z opinią (§ 14 ust. 3).
Straż Graniczna (Dz.U. 2025 poz. 79)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 stycznia 2025 r. w sprawie przeprowadzania testu sprawności fizycznej, badania psychologicznego i badania psychofizjologicznego w Straży Granicznej (Dz.U. 2025 poz. 79, ISAP), wydane na podstawie art. 39b ust. 4 ustawy o Straży Granicznej. Dotyczy zarówno kandydatów (art. 31), jak i funkcjonariuszy (art. 39b i 44). Przepisy o wnioskach i terminach (§ 6–9) pominięto.
§ 10 – cel badania i kwalifikacje ekspertów
§ 10. 1. Badanie psychofizjologiczne z wykorzystaniem wariografu, obejmujące rejestrowanie specyficznych zmian reakcji psychofizjologicznych występujących u osoby poddanej badaniu, w związku z pytaniami zadanymi podczas badania przeprowadza się indywidualnie, z zachowaniem poufności i w sposób umożliwiający:
1) w przypadku badań przeprowadzanych na podstawie art. 39b ust. 1 i 3 ustawy ustalenie w szczególności:
a) lojalności funkcjonariusza wobec Straży Granicznej,
b) czerpania korzyści w związku ze służbą w Straży Granicznej,
c) występowania patologii społecznych oraz uzależnień niepożądanych w służbie w Straży Granicznej albo uniemożliwiających kwalifikowanie do skierowania na określone szkolenie;
2) w przypadku badań przeprowadzanych na podstawie art. 31 ust. 2 pkt 7, ust. 7 pkt 5, ust. 11 pkt 5 i ust. 12 pkt 5 ustawy w szczególności:
a) weryfikację danych uzyskanych od kandydata w toku postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Straży Granicznej,
b) ustalenie stopnia szczerości osoby poddanej badaniu w prezentowaniu siebie jako kandydata do służby w Straży Granicznej,
c) poszerzenie wiedzy o wcześniejszych typach zachowań kandydata do służby w Straży Granicznej mających znaczenie dla oceny, czy spełnia on wymóg nieposzlakowanej opinii;
3) w przypadku badań przeprowadzanych na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy ustalenie okoliczności niezbędnych do sformułowania ocen w zakresie, w jakim badanie zostało zlecone w związku z postępowaniem w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 2a ustawy.
2. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza się w pomieszczeniach, które zapewniają prawidłowy i zgodny z metodyką przebieg tego badania, a w szczególności pozwalają na zminimalizowanie możliwości zakłócenia przebiegu badania przez bodźce zewnętrzne wpływające na reakcje psychofizjologiczne osoby badanej.
3. Badanie psychofizjologiczne jest przeprowadzane w komórce organizacyjnej Komendy Głównej właściwej w sprawach osobowych przez osoby, które posiadają:
1) wykształcenie wyższe i tytuł zawodowy magistra,
2) co najmniej 3‑letnią praktykę w prowadzeniu badań psychofizjologicznych z wykorzystaniem wariografu lub odbyły w Straży Granicznej przeszkolenie i uzyskały zaświadczenie uprawniające do prowadzenia badań psychofizjologicznych z wykorzystaniem wariografu
– zwane dalej „ekspertami”.
4. Badanie psychofizjologiczne może także przeprowadzić pod nadzorem eksperta osoba odbywająca w Straży Granicznej przeszkolenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 79
§ 11 – rozmowa wstępna, zgoda, przebieg i zakazane pytania
§ 11. 1. Badanie psychofizjologiczne rozpoczyna rozmowa wstępna, w której trakcie ekspert nawiązuje kontakt z osobą poddaną badaniu psychofizjologicznemu oraz:
1) ustala jej tożsamość na podstawie dowodu osobistego, paszportu lub dokumentu mObywatel;
2) informuje ją o zakresie i celu badania, sposobie jego przeprowadzania, zapoznaje z kwestionariuszami, o których mowa w ust. 3 pkt 1, a także informuje o skutkach niewyrażenia zgody na dane badanie psychofizjologiczne, o zasadach wykorzystywania danych zgromadzonych w trakcie badania oraz o rejestrowaniu badania za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk;
3) odbiera od niej pisemne oświadczenie o zgodzie albo odmowie wyrażenia zgody na przeprowadzenie badania psychofizjologicznego.
2. W trakcie rozmowy wstępnej ekspert może zmierzyć osobie poddanej badaniu psychofizjologicznemu ciśnienie tętnicze.
3. Badanie psychofizjologiczne składa się z czynności przeprowadzanych w następującej kolejności:
1) wypełnienie przez osobę poddaną badaniu psychofizjologicznemu:
a) kwestionariusza ogólnego dotyczącego danych osobowych osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu, a także jej stanu zdrowia i samopoczucia przed badaniem,
b) kwestionariusza szczegółowego przygotowującego do badania;
2) omówienie z osobą poddaną badaniu psychofizjologicznemu danych podanych przez nią w kwestionariuszach oraz zapoznanie jej z pytaniami testowymi;
3) przeprowadzenie testów z wykorzystaniem wariografu.
4. W trakcie badania psychofizjologicznego przeprowadza się co najmniej trzy testy z wykorzystaniem wariografu. Liczba i rodzaj pytań zadawanych podczas każdego testu są uzależnione od celu przeprowadzanego badania oraz danych uzyskanych w trakcie rozmowy wstępnej, omówienia danych podanych przez osobę poddaną badaniu psychofizjologicznemu w kwestionariuszach, o których mowa w ust. 3 pkt 1, lub podczas testów. Podczas testów nie zadaje się pytań dotyczących poglądów politycznych, przekonań religijnych lub światopoglądu, przynależności do związków zawodowych, seksualności lub orientacji seksualnej osoby badanej.
5. W trakcie badania psychofizjologicznego osoba poddana temu badaniu może zrezygnować z jego dalszego przeprowadzania. Złożenie oświadczenia o rezygnacji z badania psychofizjologicznego ekspert dokumentuje w formie pisemnej.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 79
§ 12 – kiedy badania się nie przeprowadza
§ 12. 1. Badania psychofizjologicznego nie przeprowadza się, jeżeli:
1) osoba poddana badaniu psychofizjologicznemu nie wyraża zgody na przeprowadzenie badania;
2) osoba poddana badaniu psychofizjologicznemu odmawia poddania się badaniu w danym terminie z uzasadnionych przyczyn, w szczególności z powodu:
a) złego stanu zdrowia lub złego samopoczucia,
b) osłabienia spowodowanego przebytą chorobą,
c) przemęczenia spowodowanego brakiem snu;
3) nie jest możliwe ustalenie tożsamości osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu;
4) osoba poddana badaniu psychofizjologicznemu zgłosi się na badanie w stanie wskazującym na spożycie alkoholu lub użycie środków odurzających, substancji psychotropowych bądź też innych środków obniżających jej sprawność psychiczną;
5) osoba poddana badaniu psychofizjologicznemu pozostaje w stosunku pokrewieństwa albo powinowactwa z ekspertem prowadzącym badanie lub jeżeli między nią a ekspertem prowadzącym badanie zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do obiektywności tego eksperta;
6) osoba poddana badaniu psychofizjologicznemu spóźni się na wyznaczoną godzinę rozpoczęcia badania, a czas spóźnienia uniemożliwi prawidłowe przeprowadzenie badania w danym dniu;
7) w ocenie eksperta ogólna kondycja fizyczna osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu, wyrażająca się między innymi w zaburzeniach wyników pomiaru ciśnienia tętniczego, uniemożliwia przeprowadzenie badania w danym dniu.
2. Przed przystąpieniem do przeprowadzenia badania psychofizjologicznego ustala się, czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 5. W przypadku ich zajścia ekspert niezwłocznie zawiadamia pisemnie o tym fakcie kierownika wewnętrznej komórki organizacyjnej, która przeprowadza badania psychofizjologiczne w komórce organizacyjnej Komendy Głównej właściwej w sprawach osobowych. Jeżeli zawiadamiającym o zajściu okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 5, jest kierownik tej wewnętrznej komórki, to zawiadomienie składa on kierownikowi komórki organizacyjnej Komendy Głównej właściwej w sprawach osobowych.
3. Badanie psychofizjologiczne przerywa się w przypadku stwierdzenia wystąpienia okoliczności mających wpływ na reakcje psychofizjologiczne osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu w stopniu uniemożliwiającym jego prawidłowe kontynuowanie w danym dniu. Stwierdzenie okoliczności powodujących przerwanie przeprowadzenia badania psychofizjologicznego dokumentuje się w formie pisemnej.
4. Dwukrotne nieusprawiedliwione niestawienie się na badanie psychofizjologiczne jest traktowane jako niewyrażenie przez osobę poddaną badaniu psychofizjologicznemu zgody na przeprowadzenie tego badania.
5. W przypadku co najmniej trzykrotnego nieprzeprowadzenia badania psychofizjologicznego z powodu złego stanu zdrowia lub złego samopoczucia osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu o fakcie tym powiadamia się:
1) przełożonego, który zarządził to badanie albo na nie skierował – jeżeli osobą poddaną badaniu psychofizjologicznemu jest funkcjonariusz;
2) kierownika komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych – jeżeli osobą poddaną badaniu psychofizjologicznemu jest kandydat ubiegający się o przyjęcie do służby w Straży Granicznej.
6. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2–7 oraz ust. 3, informuje się ustnie osobę poddaną badaniu psychofizjologicznemu o przyczynie nieprzeprowadzenia badania albo przerwania badania. W przypadku badania, o którym mowa w:
1) art. 31 ust. 2 pkt 7, ust. 7 pkt 5, ust. 11 pkt 5 i ust. 12 pkt 5 ustawy – nowy termin badania ustala się w porozumieniu z kierownikiem komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych, który wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie badania psychofizjologicznego, albo kierownikiem komórki wewnętrznej odpowiedzialnej za prowadzenie postępowania kwalifikacyjnego w Komendzie Głównej, z którym wcześniej ustalono pierwszy termin badania;
2) art. 44 ust. 3 ustawy – nowy termin badania ustala się z osobą, o której mowa w § 8 ust. 3, albo z przełożonym tej osoby.
7. Jeżeli z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 2–7 oraz ust. 3, badanie psychofizjologiczne nie może zostać przeprowadzone w terminie określonym w poleceniu, o którym mowa w § 5 ust. 1, kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej właściwej w sprawach osobowych występuje do przełożonego, który zarządził przeprowadzenie badania psychofizjologicznego, o określenie daty, do której należy przeprowadzić dane badanie.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 79
§ 13 – powtórzenie badania i ważność wyniku
§ 13. 1. W przypadku badań psychofizjologicznych, o których mowa w art. 39b ust. 1 i 3 oraz art. 44 ust. 3 ustawy, na podstawie polecenia, o którym mowa w § 5 ust. 1, albo skierowania, o którym mowa w § 8 ust. 1, badanie można przeprowadzić więcej niż jeden raz, jeżeli jest to niezbędne do uzyskania obiektywnych wyników.
2. W przypadku badania, o którym mowa w art. 31 ust. 2 pkt 7, ust. 7 pkt 5, ust. 11 pkt 5 i ust. 12 pkt 5 ustawy, w ramach tego samego postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Straży Granicznej można przeprowadzić nie więcej niż dwa badania psychofizjologiczne.
3. Powtórne badanie psychofizjologiczne przeprowadza inny ekspert niż ten, który przeprowadził poprzednie badanie psychofizjologiczne.
4. Wyniki przeprowadzonego badania psychofizjologicznego zachowują ważność przez okres 12 miesięcy od dnia przeprowadzenia badania, o ile nie zaistnieją ani nie zostaną ujawnione nowe okoliczności uzasadniające potrzebę przeprowadzenia kolejnego badania psychofizjologicznego przed upływem tego okresu.
5. Wyniki badania psychofizjologicznego, których okres ważności upływa w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, zachowują ważność do 90 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 79
§ 14 – sprawozdanie i ocena końcowa
§ 14. 1. Przeprowadzenie badania psychofizjologicznego kończy się sporządzeniem sprawozdania lub oceny końcowej stwierdzającej przydatność i predyspozycje do służby na określonym stanowisku służbowym lub w określonych komórkach organizacyjnych albo do skierowania na szkolenie.
2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) datę i miejsce przeprowadzonego badania psychofizjologicznego, a także numer rejestracyjny badania;
2) określenie celu i podstawy prawnej przeprowadzonego badania psychofizjologicznego;
3) określenie rodzaju wykorzystanego wariografu;
4) imię i nazwisko oraz numer PESEL osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu;
5) omówienie danych podanych przez osobę poddaną badaniu psychofizjologicznemu w kwestionariuszach, o których mowa w § 11 ust. 3 pkt 1;
6) wskazanie pytań testowych;
7) odnotowanie specyficznych reakcji psychofizjologicznych osoby poddanej badaniu psychofizjologicznemu;
8) wnioski dotyczące ustaleń, o których mowa w § 10 ust. 1, w zależności od celu danego badania;
9) stanowisko, imię i nazwisko oraz podpis eksperta albo osoby odbywającej w Straży Granicznej przeszkolenie, o którym mowa w § 10 ust. 3 pkt 2, i eksperta, pod którego nadzorem ta osoba przeprowadziła badanie.
3. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, sporządza ekspert w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia badania.
4. Ocena końcowa, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1) datę i miejsce sporządzenia oceny końcowej oraz nazwę komórki organizacyjnej, w której tę ocenę sporządzono;
2) podstawę prawną zarządzonej czynności oceniającej;
3) określenie celu zarządzonej czynności oceniającej zdolność fizyczną i psychiczną;
4) stopień, imię i nazwisko oraz numer PESEL funkcjonariusza poddanego czynności oceniającej;
5) nazwę przeprowadzonej czynności oceniającej i jej wynik;
6) stwierdzenie przydatności i predyspozycji albo braku przydatności i predyspozycji do służby na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych albo do skierowania na szkolenie;
7) uzasadnienie – w przypadku stwierdzenia braku przydatności i predyspozycji do służby na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych albo do odbycia szkolenia;
8) stopień, imię i nazwisko oraz podpis osoby odpowiedzialnej za sporządzenie oceny końcowej.
5. Za sporządzenie oceny końcowej, o której mowa w ust. 1, odpowiedzialny jest:
1) kierownik komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych podlegający przełożonemu zarządzającemu czynności;
2) przełożony zarządzający czynności – jeżeli ocena dotyczy kierownika podległej mu komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych.
6. Ocenę końcową, o której mowa w ust. 1, przedkłada się przełożonemu zarządzającemu czynności, który rozstrzyga o dalszym postępowaniu w stosunku do osoby poddanej czynnościom oceniającym.
7. Ocenę końcową, o której mowa w ust. 1, udostępnia się z urzędu do wglądu podmiotom, na których wniosek czynności oceniające zostały zarządzone, lub osobom upoważnionym przez te podmioty oraz osobie poddanej czynnościom oceniającym – na jej wniosek.
8. Sprawozdanie oraz ocenę końcową, o których mowa w ust. 1, włącza się do akt osobowych funkcjonariusza.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2025 poz. 79
Komentarz. To najbardziej szczegółowa regulacja w służbach mundurowych. Rozporządzenie wprost wymienia wariograf (§ 10 ust. 1). Wymaga co najmniej trzech testów (§ 11 ust. 4) i przewiduje wyłączenie eksperta spokrewnionego z badanym (§ 12 ust. 1 pkt 5). Dwukrotne nieusprawiedliwione niestawiennictwo uznaje się za brak zgody (§ 12 ust. 4). Kandydata można zbadać w jednym postępowaniu najwyżej dwa razy, a badanie powtórne przeprowadza inny ekspert (§ 13 ust. 2–3).
Służba Ochrony Państwa (Dz.U. 2018 poz. 794)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 kwietnia 2018 r. w sprawie badań psychofizjologicznych w Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. 2018 poz. 794, ISAP), wydane na podstawie art. 72 ust. 2 ustawy o SOP. Przepisy o ewidencji i przechowywaniu dokumentacji (§ 11–12) pominięto.
§ 2 – cel badania
§ 2. Badanie psychofizjologiczne organizuje się w sposób zapewniający poufność i pozwalający na dokonanie ustaleń dotyczących:
1) w przypadku badań osób, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, zwanej dalej „ustawą”:
a) lojalności funkcjonariusza wobec Służby Ochrony Państwa,
b) popełniania przez funkcjonariusza przestępstw w związku ze służbą w Służbie Ochrony Państwa, a także przestępstw lub przestępstw skarbowych poza służbą,
c) występowania niepożądanych zachowań,
2) w przypadku badań osób, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – niepożądanych zachowań w dotychczasowej służbie oraz poza nią,
3) w przypadku badań osób, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy:
a) prawdziwości danych przekazywanych przez kandydata w toku postępowania kwalifikacyjnego,
b) wcześniejszych zachowań kandydata mających znaczenie dla oceny, czy spełnia on wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii
– przez rejestrowanie, z wykorzystaniem poligrafu, specyficznych zmian reakcji psychofizjologicznych u osoby poddawanej badaniu psychofizjologicznemu, występujących w związku z pytaniami testowymi zadawanymi podczas badania.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 3 – kto przeprowadza badanie
§ 3. 1. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza się w pomieszczeniu zapewniającym prawidłowy i zgodny z metodyką przebieg badania z wykorzystaniem poligrafu, w szczególności pozwalającym na zminimalizowanie możliwości wystąpienia zakłóceń przebiegu badania bodźcami zewnętrznymi wpływającymi na reakcje psychofizjologiczne osoby, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, zwanej dalej „osobą poddawaną badaniu”.
2. Badanie psychofizjologiczne przeprowadza w komórce organizacyjnej Służby Ochrony Państwa właściwej w sprawach przeprowadzania badań z wykorzystaniem poligrafu osoba, zwana dalej „ekspertem”, która posiada co najmniej:
1) wykształcenie wyższe z tytułem zawodowym magistra;
2) 2 lata praktyki w przeprowadzaniu badań psychofizjologicznych z wykorzystaniem poligrafu lub odbyła przeszkolenie w Służbie Ochrony Państwa i uzyskała zaświadczenie potwierdzające prawo przeprowadzania badań psychofizjologicznych.
3. Badanie psychofizjologiczne może także przeprowadzać, pod nadzorem eksperta, osoba odbywająca przeszkolenie w Służbie Ochrony Państwa, o którym mowa w ust. 2 pkt 2.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 4 – czynności wstępne i pisemna zgoda
§ 4. 1. Przeprowadzenie badania psychofizjologicznego poprzedzają czynności wstępne, w trakcie których ekspert albo osoba odbywająca przeszkolenie:
1) ustala tożsamość osoby poddawanej badaniu na podstawie dowodu osobistego lub paszportu, a w przypadku funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa – również na podstawie legitymacji służbowej;
2) informuje osobę poddawaną badaniu o zakresie i celu badania oraz o sposobie jego przeprowadzania, zapoznając ją z kwestionariuszami, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, a także powiadamia ją o skutkach niewyrażenia przez nią zgody na badanie psychofizjologiczne oraz o zasadach wykorzystywania danych zgromadzonych w trakcie badania;
3) odbiera od osoby poddawanej badaniu pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody albo o odmowie wyrażenia zgody na poddanie się badaniu psychofizjologicznemu;
4) odbiera od osoby poddawanej badaniu pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie jej danych osobowych w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych.
2. W trakcie czynności wstępnych ekspert może zmierzyć ciśnienie tętnicze osobie poddawanej badaniu.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 5 – przebieg badania, zakazane pytania, rezygnacja
§ 5. 1. Na badanie psychofizjologiczne składają się czynności przeprowadzane w następującej kolejności:
1) w przypadku badań osób, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy:
a) wypełnienie przez osobę poddawaną badaniu kwestionariusza ogólnego dotyczącego danych osobowych, a także jej stanu zdrowia i samopoczucia przed badaniem,
b) wypełnienie przez osobę poddawaną badaniu kwestionariusza szczegółowego,
c) omówienie z osobą poddawaną badaniu danych podanych przez nią w kwestionariuszach, o których mowa w lit. a i b,
d) przeprowadzenie testów z wykorzystaniem poligrafu;
2) w przypadku badań osób, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy – czynności, o których mowa w pkt 1 lit. a, c i d.
2. Testy z wykorzystaniem poligrafu obejmują test stymulujący oraz testy zasadnicze. Liczba i rodzaj testów zasadniczych są uzależnione od celu badania oraz danych uzyskanych w trakcie czynności wstępnych oraz na podstawie kwestionariuszy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i b.
3. W testach nie zadaje się pytań ujawniających poglądy polityczne, przekonania religijne i preferencje seksualne.
4. Osoba poddawana badaniu może zrezygnować z dalszego udziału w badaniu w trakcie jego trwania, po złożeniu pisemnego oświadczenia.
5. Przebieg badania psychofizjologicznego rejestruje się za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 6 – nieprzeprowadzenie i przerwanie badania
§ 6. 1. Nie przeprowadza się badania psychofizjologicznego, jeżeli:
1) osoba poddawana badaniu w sposób jednoznaczny odmawia poddania się badaniu;
2) nie można ustalić tożsamości osoby poddawanej badaniu;
3) w danym dniu wystąpią okoliczności uniemożliwiające poprawne przeprowadzenie badania, w szczególności:
a) zły stan zdrowia lub złe samopoczucie osoby poddawanej badaniu,
b) przemęczenie osoby poddawanej badaniu,
c) sytuacja losowa;
4) osoba poddawana badaniu zgłosi się na badanie w stanie wskazującym na spożycie alkoholu lub użycie środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych środków obniżających jej sprawność psychofizyczną;
5) osoba poddawana badaniu spóźni się na wyznaczoną godzinę rozpoczęcia badania, a czas spóźnienia uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie badania w danym dniu.
2. Ekspert przerywa badanie w przypadku stwierdzenia okoliczności mających wpływ na pobudzenie psychofizjologiczne osoby poddawanej badaniu w stopniu uniemożliwiającym prawidłowe kontynuowanie badania w danym dniu. Stwierdzenie okoliczności powodujących przerwanie badania ekspert dokumentuje w formie pisemnej.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2–5 oraz ust. 2, ekspert informuje ustnie osobę poddawaną badaniu o przyczynie nieprzeprowadzenia badania albo przerwania badania oraz wyznacza nowy termin badania. Informację o wyznaczeniu nowego terminu badania przekazuje się Komendantowi Służby Ochrony Państwa w formie pisemnej.
4. Dwukrotne nieusprawiedliwione niestawienie się osoby skierowanej na badanie psychofizjologiczne jest traktowane jako odmowa poddania się badaniu.
5. W przypadku co najmniej dwukrotnego nieprzeprowadzenia badania psychofizjologicznego z powodu złego stanu zdrowia lub złego samopoczucia osoby poddawanej badaniu ekspert informuje o tym Komendanta Służby Ochrony Państwa w formie pisemnej.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 7 – wynik niejednoznaczny
§ 7. Jeżeli wynik badania psychofizjologicznego jest niejednoznaczny i nie ma możliwości sformułowania wniosków końcowych, badanie można raz powtórzyć na podstawie tego samego wniosku w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia uzyskania tego wyniku.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 8 – sprawozdanie
§ 8. W terminie 14 dni kalendarzowych od dnia przeprowadzenia badania psychofizjologicznego ekspert sporządza sprawozdanie, które zawiera:
1) datę i miejsce przeprowadzenia badania psychofizjologicznego, a także numer ewidencyjny badania;
2) określenie celu i podstawy prawnej przeprowadzonego badania psychofizjologicznego;
3) określenie modelu użytego poligrafu;
4) wskazanie stopnia, imienia i nazwiska i numeru PESEL osoby poddawanej badaniu;
5) omówienie informacji podanych w kwestionariuszach, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i b;
6) wskazanie pytań testowych;
7) odnotowanie specyficznych reakcji psychofizjologicznych osoby poddawanej badaniu;
8) wnioski końcowe dotyczące ustaleń, o których mowa w § 2, w zależności od celu przeprowadzenia badania;
9) stanowisko, imię i nazwisko oraz podpis eksperta albo eksperta i osoby, o której mowa w § 3 ust. 3.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
§ 10 – wgląd funkcjonariusza
§ 10. Komendant Służby Ochrony Państwa na pisemny wniosek funkcjonariusza udostępnia mu do wglądu sprawozdanie z jego badania, po ustaleniu z nim miejsca i terminu udostępnienia.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2018 poz. 794
Służba Celno-Skarbowa (Dz.U. 2022 poz. 379 – t.j.)
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzania badania psychofizjologicznego, testu sprawności fizycznej oraz badania psychologicznego funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej (t.j. Dz.U. 2022 poz. 379, ISAP), wydane na podstawie art. 177 ust. 2 ustawy o KAS. Po ogłoszeniu tekstu jednolitego nie było zmian.
§ 6 – zakres badania
§ 6. 1. Badanie psychofizjologiczne obejmuje rejestrowanie specyficznych zmian reakcji psychofizjologicznych występujących u funkcjonariusza poddanego temu badaniu, w szczególności z wykorzystaniem poligrafu.
2. Badanie psychofizjologiczne obejmuje:
1) dokonanie ustaleń w zakresie lojalności funkcjonariusza wobec Służby Celno-Skarbowej, czerpania nieuprawnionych korzyści w związku z dotychczasowym zatrudnieniem lub służbą, występowania patologii społecznych oraz uzależnień niepożądanych w Służbie Celno-Skarbowej ‒ w przypadku funkcjonariusza wykonującego czynności specjalne;
2) weryfikację danych uzyskanych od funkcjonariusza w trakcie ubiegania się o przyjęcie do służby w Służbie Celno-Skarbowej, ustalenie wiarygodności funkcjonariusza poddawanego badaniu w prezentowaniu siebie jako kandydata do wykonywania czynności specjalnych, pozyskanie informacji o zachowaniach mogących mieć znaczenie dla oceny, czy funkcjonariusz spełnia wymóg nieposzlakowanej opinii ‒ w przypadku funkcjonariusza przewidzianego do wykonywania czynności specjalnych.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 8 – kto przeprowadza badanie
§ 8. Badanie psychofizjologiczne z wykorzystaniem poligrafu przeprowadza osoba, która:
1) posiada tytuł magistra;
2) odbyła szkolenie w zakresie prowadzenia badań psychofizjologicznych z wykorzystaniem poligrafu organizowane przez:
a) Krajową Szkołę Skarbowości,
b) inny podmiot, potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez Krajową Szkołę Skarbowości, wskazującym, że program szkolenia zapewnia nabycie umiejętności prawidłowego przeprowadzenia badania, w szczególności z zakresu technik badań poligraficznych oraz analizy danych testowych.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 9 – rozmowa wstępna i pisemna zgoda
§ 9. 1. Warunkiem przeprowadzenia badania psychofizjologicznego jest odbycie z funkcjonariuszem rozmowy wstępnej dotyczącej okoliczności mogących mieć znaczenie dla przebiegu i wyników tego badania, w trakcie której osoba przeprowadzająca badanie psychofizjologiczne:
1) informuje funkcjonariusza o zakresie i celu badania, sposobie jego przeprowadzenia, a także skutkach niewyrażenia zgody na badanie;
2) odbiera od funkcjonariusza poddanego badaniu pisemne oświadczenie o zgodzie albo niewyrażeniu zgody na badanie;
3) omawia z funkcjonariuszem okoliczności mogące mieć znaczenie dla przebiegu i wyników badania, w szczególności dotyczące jego stanu zdrowia i samopoczucia w dniu przeprowadzania badania.
2. W trakcie rozmowy wstępnej osoba przeprowadzająca badanie psychofizjologiczne może zmierzyć ciśnienie tętnicze osobie poddanej badaniu.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 10 – przebieg badania i sprawozdanie
§ 10. 1. Badanie psychofizjologiczne przebiega w kolejno następujących po sobie etapach polegających na:
1) wypełnieniu przez funkcjonariusza poddanego badaniu psychofizjologicznemu kwestionariusza składającego się z:
a) części ogólnej dotyczącej jego danych osobowych, a także stanu zdrowia i samopoczucia przed badaniem,
b) części szczegółowej przygotowującej do badania;
2) przeprowadzeniu testów;
3) analizie wyników uzyskanych w toku badania;
4) sporządzeniu sprawozdania z badania;
5) zabezpieczeniu dokumentacji z badania.
2. Przebieg badania psychofizjologicznego można rejestrować za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk.
3. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, zawiera:
1) datę i miejsce przeprowadzenia badania psychofizjologicznego;
2) określenie podstawy prawnej badania psychofizjologicznego;
3) imię, nazwisko i datę urodzenia funkcjonariusza poddanego badaniu psychofizjologicznemu oraz imię jego ojca;
4) stanowisko służbowe i stopień służbowy funkcjonariusza poddanego badaniu psychofizjologicznemu;
5) wskazanie istotnych informacji przekazanych przez funkcjonariusza w trakcie badania psychofizjologicznego w kwestionariuszu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
6) wskazanie pytań testowych;
7) analizę zarejestrowanych zmian reakcji psychofizjologicznych funkcjonariusza poddanego badaniu psychofizjologicznemu;
8) wnioski dotyczące ustaleń, o których mowa w § 6 ust. 2;
9) nazwę komórki organizacyjnej, w której funkcjonariusz poddany badaniu psychofizjologicznemu pełni albo ma pełnić służbę;
10) imię, nazwisko i stanowisko oraz podpis przeprowadzającego badanie psychofizjologiczne.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 11 – zakazane pytania
§ 11. W testach, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2, nie zadaje się pytań dotyczących wyznania, preferencji seksualnych i przekonań politycznych.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 12 – rezygnacja z badania
§ 12. 1. W trakcie badania psychofizjologicznego funkcjonariusz może złożyć w formie pisemnej oświadczenie o rezygnacji z tego badania.
2. Złożenie oświadczenia o rezygnacji z badania psychofizjologicznego jest traktowane jako niewyrażenie przez funkcjonariusza zgody na przeprowadzenie badania. O złożeniu oświadczenia o rezygnacji z badania psychofizjologicznego przeprowadzający badanie informuje zarządzającego przeprowadzenie badania psychofizjologicznego.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, w przypadku gdy rezygnacja z badania psychofizjologicznego jest spowodowana nagłym pogorszeniem samopoczucia funkcjonariusza. Przepis § 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 14 – wynik niejednoznaczny
§ 14. Jeżeli wynik przeprowadzonego badania psychofizjologicznego jest niejednoznaczny i nie ma możliwości sporządzenia na jego podstawie sprawozdania, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 4, badanie można powtórzyć jeden raz, na podstawie tego samego wniosku, w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia uzyskania tego wyniku.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2022 poz. 379
§ 18 ust. 3–4 rozporządzenia w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do SCS – kandydaci
§ 18. […]
3. Kandydat rekomendowany do służby w Służbie Celno-Skarbowej w komórce, w której są wykonywane czynności określone w art. 113–117, art. 118 ust. 1–17, art. 119 ust. 1–10, art. 120 ust. 1–6, art. 122–126, art. 127, art. 127a ust. 1, 2 i 6–12, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133 ustawy, jest kierowany na badanie psychofizjologiczne.
4. Do służby w Służbie Celno-Skarbowej są przyjmowani kandydaci, którzy uzyskali orzeczenie o fizycznej i psychicznej zdolności do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz pozytywną opinię w wyniku przeprowadzenia badania psychofizjologicznego, jeżeli zostało ono przeprowadzone.
Źródło: ISAP – Dz.U. 2021 poz. 1943 (rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 28 września 2021 r.)
ABW, AW, CBA, SKW i SWW – rozporządzenia o postępowaniu kwalifikacyjnym
Dla służb specjalnych ogłoszone rozporządzenia jedynie wymieniają badanie psychofizjologiczne wśród czynności postępowania kwalifikacyjnego. Ani metodyka, ani forma zgody nie zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Mogą je regulować akty wewnętrzne szefów służb, które nie są publicznie dostępne.
ABW – § 5 ust. 1 (brzmienie od 2022 r.)
§ 5. 1. Postępowanie kwalifikacyjne obejmuje następujące czynności:
[…]
6) badania kandydata przewidzianego do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na stanowisku wymagającym szczególnych umiejętności lub predyspozycji, mające na celu sprawdzenie przydatności do służby na takim stanowisku, w tym:
a) egzamin sprawności fizycznej,
b) badanie psychotechniczne,
c) inne czynności mające na celu sprawdzenie szczególnych umiejętności lub predyspozycji kandydata, w szczególności test wiedzy, test umiejętności, test językowy lub rozmowę kompetencyjną,
d) badanie psychofizjologiczne kandydata;
[…]
Źródło: ISAP – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 29 listopada 2002 r. (t.j. Dz.U. 2014 poz. 61), § 5 w brzmieniu nadanym Dz.U. 2022 poz. 263
ABW – § 6 ust. 3 (brzmienie od 2022 r.)
§ 6. […]
3. Negatywny wynik badań i czynności, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1–4 i 6, może spowodować odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego.
[…]
Źródło: ISAP – Dz.U. 2022 poz. 263, § 1 pkt 7 lit. c
AW – § 7
§ 7. 1. Kandydat, który ubiega się o przyjęcie do służby w AW na stanowisko wymagające szczególnych umiejętności lub predyspozycji, może być poddany:
1) testowi sprawności fizycznej;
2) badaniu psychofizjologicznemu;
3) badaniu psychologicznemu;
4) innym badaniom i czynnościom mającym na celu sprawdzenie przydatności kandydata do służby na takim stanowisku.
2. Kierownik jednostki organizacyjnej, o której mowa w § 3 ust. 1 albo ust. 2, decyduje o poddaniu kandydata do służby w AW testowi, badaniom lub czynnościom określonym w ust. 1.
Źródło: ISAP – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 24 kwietnia 2003 r. (t.j. Dz.U. 2021 poz. 1370)
AW – § 8
§ 8. Negatywny wynik albo niepoddanie się któremukolwiek z przewidzianych w postępowaniu kwalifikacyjnym badań lub czynności może spowodować odstąpienie od prowadzenia dalszego postępowania kwalifikacyjnego.
Źródło: ISAP – t.j. Dz.U. 2021 poz. 1370
CBA – § 7 i § 8
§ 7. Kandydat, który ubiega się o przyjęcie do służby w CBA na stanowisko wymagające szczególnych umiejętności lub predyspozycji, może być poddany:
1) egzaminowi sprawności fizycznej;
2) dodatkowemu badaniu psychologicznemu i poligraficznemu;
3) badaniu psychotechnicznemu;
4) innym badaniom i czynnościom mającym na celu sprawdzenie przydatności kandydata do służby na takim stanowisku.
§ 8. Negatywny wynik albo niepoddanie się badaniom lub czynnościom, o których mowa w § 4, 5 lub 6, powoduje odstąpienie od prowadzenia dalszego postępowania kwalifikacyjnego.
Źródło: ISAP – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 lipca 2006 r. w sprawie wzoru kwestionariusza osobowego oraz szczegółowego trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w CBA (Dz.U. 2006 nr 133 poz. 936)
SKW – § 9 i § 10
§ 9. 1. Kandydat, który ubiega się o przyjęcie do służby w SKW na stanowisko wymagające szczególnych umiejętności lub predyspozycji, może być poddany:
1) egzaminowi sprawności fizycznej;
2) badaniu psychofizjologicznemu;
3) badaniu psychologicznemu.
2. Na egzamin i badania, o których mowa w ust. 1, kieruje kandydata Szef SKW.
§ 10. Negatywny wynik albo odmowa poddania się przewidzianym w postępowaniu kwalifikacyjnym badaniom, sprawdzeniom lub czynnościom powoduje odstąpienie od dalszego przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydata.
Źródło: ISAP – rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 26 lipca 2006 r. (Dz.U. 2006 nr 137 poz. 978; zmiana Dz.U. 2006 nr 150 poz. 1083 dotyczy wyłącznie oświadczenia w załączniku)
SWW – § 9 i § 10
§ 9. 1. Kandydat, który ubiega się o przyjęcie do służby w SWW na stanowisko wymagające szczególnych umiejętności lub predyspozycji, może być poddany w szczególności:
1) egzaminowi sprawności fizycznej;
2) badaniu psychofizjologicznemu;
3) badaniu psychologicznemu.
2. Na egzamin i badania, o których mowa w ust. 1, kieruje kandydata Szef SWW.
§ 10. 1. Negatywny wynik przewidzianych w postępowaniu kwalifikacyjnym badań, sprawdzeń lub czynności albo odmowa poddania się im mogą powodować odstąpienie od dalszego prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydata.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do postępowań, o których mowa w § 4 ust. 3 i § 8.
Źródło: ISAP – rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 2 listopada 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 2140)
Komentarz. W SKW odmowa lub negatywny wynik „powoduje” odstąpienie od postępowania. W ABW, AW i SWW przepisy mówią, że „może spowodować” albo „mogą powodować” – o odstąpieniu decyduje wtedy prowadzący postępowanie. W CBA § 8 przewiduje obligatoryjne odstąpienie, ale odsyła tylko do czynności z § 4–6, a badanie poligraficzne wymienia § 7. Rozporządzenie dla Żandarmerii Wojskowej nie zawiera przepisów o przebiegu badania.
Wspólne standardy i ich znaczenie poza służbami
Rozporządzenia dla różnych służb powtarzają te same gwarancje: pisemną zgodę po poinformowaniu o celu i przebiegu badania, prawo rezygnacji, zakaz pytań o sferę światopoglądową i intymną, rejestrację przebiegu, kwalifikacje egzaminatora i możliwość wglądu w wynik. Przepisy te nie obowiązują prywatnych egzaminatorów ani pracodawców. Są jednak dobrym punktem odniesienia dla badań dobrowolnych, np. w firmie – zob. Wariograf a prawo pracy i RODO – przepisy i Zgoda na badanie wariograficzne – wzór.
Zastrzeżenie. Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie teksty ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Wynik badania wariograficznego nie jest dowodem winy; obowiązuje domniemanie niewinności, a odmowa poddania się badaniu nie jest przyznaniem się do czegokolwiek. Przywołanie przepisów i orzeczeń nie oznacza udziału Instytutu Badań Wariograficznych w opisanych sprawach lub postępowaniach.
Zobacz też
- Badania psychofizjologiczne w służbach – przepisy ustaw
- Kodeks postępowania karnego – przepisy o badaniu wariograficznym
- Wariograf a prawo pracy i RODO – przepisy
- Kodeks postępowania cywilnego a badanie wariograficzne – przepisy
- baza orzeczeń sądów o badaniu wariograficznym
- Zgoda na badanie wariograficzne – wzór