IBW Instytut Badań Wariograficznych
Jak oszukać wykrywacz kłamstw Wariograf

Czy da się oszukać wykrywacz kłamstw?

W badaniu wariografem dochodzi do rejestracji sygnału wysyłanego przez mózg. Czujniki poligrafu rejestrują też normalne funkcje organizmu, jak oddech i ciśnienie tętnicze. Badany jest również opór skóry. Czujnik rejestruje wilgotność skóry, która zmienia się w skutek reakcji mózgu na zadawane pytania. W ten sposób zmienia się opór skóry i natężenie prądu rośnie. Ten związek nazywany jest reakcją skórno – galwaniczną. Dokonują jedynie tego pomiaru łatwo jest oszukać urządzenie, kierując myśli na inne tory. W dzisiejszych wariografach ten proces rejestrowany jest w połączeniu z rejestracją innych wyżej przytoczonych czynników. Takiego wariografu nie da się oszukać. Badania wariograficzne są jednak skuteczne tylko wobec osób, które nie cierpią na zaburzenia psychiczne. Ponadto znamienne jest, że wariograf nie daje ostateczne odpowiedzi gdy pytamy o przebieg zdarzenia, o którym osoba badana dowiedziała się np. z prasy. Pozwala jednak wyeliminować z całą pewnością osoby, które nic na temat zdarzenia nie wiedzą. Zastosowanie wariografu w konkretnej sprawie pozwala na oszczędność czasu w trakcie prowadzonej sprawy pozwalając wyeliminować osoby, którymi zajmowanie się jest niepotrzebne

Wizualne odzwierciedlenie stanu emocjonalnego powstaje w postaci krzywych. Odpowiednia analiza otrzymanych danych pozwala natomiast na rozróżnienie reakcji - w czasie pytań dotyczących problemu, a podczas, gdy padały zdania obojętne pożądanej sprawie.

Dlaczego wykrywacza kłamstw nie da się oszukać?

Związek między zdolnością do przewodzenia prądu a wilgotnością skóry nazywany jest reakcją skórno-galwaniczną. Fakt, że pocimy się, kiedy jesteśmy zdenerwowani, doprowadził do pomysłu zbudowania „maszyny do wykrywania kłamstw”. Takie maszyny istniały, ale były nieskuteczne, ponieważ można je było oszukać kierując na przykład myśli na inne tory lub sztucznie wywołując emocje. Ich działanie jednak opierało się na innych zasadach (nie chodziło o ślady pamięciowe w mózgu) niż działanie dzisiejszego wariografu. Tego oszukać się nie da. Jeśli w mózgu istnieją ślady pamięciowe, wariograf je ujawni. Jeśli nie, wykres nic nie pokaże, nawet jeśli badana osoba, np. rzekomy świadek, wmówi sobie, że widziała coś, czego nie widziała. Ale to, że wariograf jest nieomylny, nie znaczy, że wyniki jego badań zawsze są jednoznaczne. Może się zdarzyć, że badana osoba, np. podejrzany, nigdy nie zetknęła się z ofiarą, a mimo to zareaguje na widok jej zdjęcia, bo np. widziała je w gazecie. Nie ma natomiast możliwości pomyłki w drugą stronę: jeśli badany nie ma związku z faktami, o które się go pyta, wykres pozostanie niezmieniony. Wyniki badań wariograficznych są rzetelne tylko w przypadku osób, które nie cierpią na poważne zaburzenia psychiczne powodujące brak rozeznania między fikcją a rzeczywistością.