IBW Instytut Badań Wariograficznych
Poznaj prawdę! Kradzieże, oszustwa, wykrywacz kłamstw

BADANIA

W badaniu wariografem dochodzi do rejestracji sygnału wysyłanego przez mózg. Czujniki wariografu rejestrują też normalne funkcje organizmu, jak oddech i ciśnienie tętnicze. Badany jest również opór skóry. Czujnik rejestruje wilgotność skóry, która zmienia się w skutek reakcji mózgu na zadawane pytania. W ten sposób zmienia się opór skóry i natężenie prądu rośnie. Ten związek nazywany jest reakcją skórno – galwaniczną. Dokonują jedynie tego pomiaru łatwo jest oszukać urządzenie, kierując myśli na inne tory. W dzisiejszych wariografach ten proces rejestrowany jest w połączeniu z rejestracją innych wyżej przytoczonych czynników. Takiego wariografu nie da się oszukać.

Badania wariograficzne są jednak skuteczne tylko wobec osób, które nie cierpią na zaburzenia psychiczne. Ponadto znamienne jest, że wariograf nie daje ostateczne odpowiedzi gdy pytamy o przebieg zdarzenia, o którym osoba badana dowiedziała się np. z prasy. Pozwala jednak wyeliminować z całą pewnością osoby, które nic na temat zdarzenia nie wiedzą. Zastosowanie wariografu w konkretnej sprawie pozwala na oszczędność czasu w trakcie prowadzonej sprawy pozwalając wyeliminować osoby, którymi zajmowanie się jest niepotrzebne.

Co to jest Wariograf?

Wariograf, poligraf (zwany potocznie wykrywaczem kłamstw) – urządzenie służące do analizowania fizjologicznych reakcji organizmu człowieka, które są wykładnią emocji i jego reakcją na otoczenie zewnętrzne. Wariograf znalazł największe zastosowanie w pracy organów ścigania (jako narzędzie kryminalistyczne), chociaż dochodzi też do jego stosowania przez podmioty prywatne (np. w firmach chcących sprawdzić lojalność swoich pracowników). Po raz pierwszy badanie wykrywaczem kłamstw przeprowadził 2 lutego 1935 roku w Portage w Wisconsin jego wynalazca, detektyw Leonard Keeler.

Na czym polega badanie wariografem?

Badanie wariografem polega na ocenie parametrów fizjologicznych przesłuchiwanego w trakcie zadawania serii pytań. Zadawane są trzy rodzaje pytań: obojętne, kontrolne i krytyczne. Pytania obojętne nie mają związku z osobą badaną, np. "czy dzisiaj pada deszcz?". Drugie mogą stanowić pytania z serii "czy nazywa się Pan...", "czy urodził się Pan w roku..." – są to pytania kontrolne, a więc zawierają informację prawdziwą lub fałszywą, jednak w żaden sposób niepowiązaną z wątkiem głównym badania. Te dwa rodzaje pytań mają głównie wyznaczyć wzorce zachowań osoby badanej. Ostatnia grupa to pytania stanowiące meritum badania, a więc te właściwe dla badań wariograficznych danej sprawy. Inną metodą jest odczytywanie badanemu pytań bez oczekiwania na jakąkolwiek odpowiedź, sprawdzając tylko reakcje osoby. Rejestrowane są takie parametry fizjologiczne, jak: oddech, ciśnienie krwi, przewodnictwo elektryczne skóry. Parametry te są wykreślane przez specjalne pisaki na taśmie papierowej i mają postać kolorowego wykresu. Badanemu zakłada się czujniki poligrafu na poszczególne części ciała i w ten sposób badanie pozwala otrzymać graficzny obraz przebiegu zmian fizjologicznych w postaci krzywych zapisu wyżej wymienionych reakcji. Poziom reakcji fizjologicznych jest tak mały, że jest nieodczuwalny da nas i możę być ciężki do zauważenia bez poligrafu.

Wykorzystanie wariografu w sądownictwie.

Wbrew popularnym poglądom wariograf nie wykrywa kłamstw. Ocena rejestrowanych przez niego zmian pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy osoba badana reaguje w sposób emocjonalny na pytanie dotyczące przestępstwa, czyli czy w psychice badanego znajdują się ślady emocjonalne, czy zadawane pytanie wprowadzają "nowe wiadomości do mózgu" czy sięgają do informacji już utrwalonych. W ten sposób osoba badająca może stwierdzić czy dana osoba miała związek ze sprawą oraz jakiego typu był to związek. W prawie polskim z badania poligraficznego organy procesowe mogą skorzystać jedynie poprzez zlecenie przeprowadzenia badania wykwalifikowanemu biegłemu i sporządzenie przez niego odpowiedniej ekspertyzy, przy czym na przeprowadzenie badania wymagana jest bezwzględna zgoda osoby badanej. Ekspertyza w postępowaniu sądowym nie może stanowić dowodu[1]. Zastosowanie przez policję jako wykrywacz kłamstw zarejestruje różne reakcje organizmu, jakie występują w sytuacjach stresowych np. oszustwo pod presją przesłuchania.